گوگول

 

 

بررسی تطبیقی زنده به گور هدایت و سه تار جلال با یادداشتهای یک دیوانه و شنل گوگول

نشریه ادبیات تطبیقی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه کرمان، شماره ۲ بهار ۱۳۸۹

مقاله حاضر به بحث درباره انتشار آثار گوگول در ایران و تأثیر آن بر دو تن از نویسندگان برجسته معاصر یعنی هدایت و آل احمد می پردازد. ادبیات داستانی معاصر ایران در آغاز قرن بیستم سخت تحت تأثیر آثار نویسندگان روس بود و در میان این نویسندگان، گوگول با داستان های طنز و ساده اش  جای ویژه ای داشت. در دوره مشروطه  نویسندگان ایرانی الاصلی که در تفلیس می زیستند و در آنجا با آثار نویسندگان روسیه آشنا شده بودند، سبک ساده و طنزآمیز گوگول را در نوشته هایشان وارد کردند. زین العابدین مراغه ای و آخوندزاده از جمله این نویسندگان بودند که سبک نویسندگی شان موجب بوجود آمدن روشی تازه در نویسندگی در ایران شد..

بسیاری از داستان های گوگول، در آغاز شکل گیری ادبیات جدید ایران به فارسی ترجمه شد و بسیاری از نویسندگان چون صادق هدایت و جلال آل احمد با استفاده از درونمایه ها و شگردهای نویسندگی وی آثاری بوجود آوردند.

اگر نگوییم که صادق هدایت در داستان «زنده به گور» از داستان «یادداشت های یک دیوانه» گوگول برداشت کرده است، می توانیم مطمئن باشیم که مطابق نظریه بینامتنیت، گوگول از جمله نویسندگانی ست که آثارش سخت در داستان های فارسی نفوذ کرده و حضور ناخودآگاه دیوانه گوگول را می توان در زنده به گور هدایت دید. همچنین ممکن است که جلال آل احمد هنگام آفریدن داستان «سه تار» آکاکی آکاکیویچ قهرمان داستان «شنل» را می شناخته است.

 

انتشار مجموعه مقاله های همایش بزرگداشت سنایی تهران دانشگاه الزهراء دی ماه 1387

 

ثنای سنایی

مجموعه مقالات همایش بین المللی حکیم سنایی، خانه کتاب، ۱۳۸۸

هزار و یکشب

 

مقایسه تطبیقی سیمای زن در داستان­های هزارویکشب و نگاره­های صنیع­الملک نقاش

 پژوهش زنان، دوره ۱ شماره ۲ بهار ۸۹

چکیده

در مطالعات فرهنگی درباره زن کتاب هزارویک­شب،  مرجع نسبتاً مهمی بوده است. کتاب دربردارنده ده­ها شخصیت زن است که نقش­های کارکردی و اخلاقی گوناگونی را به عهده دارند. به نظر می­رسد که کتاب تنها بازتاب دیدگاه­های رایج یک عصر و منعکس­کننده تجربیات فردی مؤلفانش در رابطه با زنان نیست؛ بلکه برآیند پیچیده­ای از نگاه جامعه به این مقوله و تجربه های گوناگون مؤلفان آن است که در طول ازمنه، فرصت­های موجود برای بیان یک ایده، و یا نحوه برخورد با اندیشه ای را فراهم کرده و ماندگاری یا فنای آن را رقم زده­اند.

حوزه مورد مطالعه در این مقاله، ترجمه فارسی داستان­های هزارویکشب و تعدادی از نقاشی­های صنیع­الملک است. در این مقاله داستان هایی مورد مطالعه قرار گرفته اند که نقش محوری در آن را زنان به عهده دارند. مطالعه سیمای زن در این داستان ها و مقایسه تطبیقی آن با نقاشی های صنیع الدوله هدف مقاله حاضر است.

شهرزاد هزارویکشب برترین نمونه  زنان است که با به تصویر کشیدن موقعیت زنان و توصیف ایشان بعنوان  زن مدبّر، شجاع و دلاور، عاشق­پیشه، هنرمند و اهل قلم، همگرایی کلی­ای را در داستان­ به وجود آورده؛ و سبب شده تا دیگر به نظر تخفیف به زن نگریسته نشود، بلکه خوانندگان داستان او (زن) را مکمّل، همکار و یار و یاور مرد بدانند و برای حل معضلاتش گام بردارند. صنیع­الملک نیز همگام با زبان راوی قصه­ها و رعایت اصول داستان­ها، فضایی دموکراتیک در باب زنان پدید آورده که حاکی از تأثیرگذاری عمیق شهرزاد و دیگر زنان داستان بر وی است.

کلید واژگان: هزارویکشب، زنان، شهرزاد، صنیع­الملک، داستان، تصویر

 

 

نقد ادبی فمنیستی

 

سرفصل های مقاله نقد ادبی فمنیستی که در کتاب عیار نقد چاپ خانه کتاب سال ۱۳۸۸ منتشر شده است.

تعریف نقد فمنیستی و تکوین تاریخی آن،پیشروان نقد ادبی فمنیستی،

کارکردهای نقد فمنیستی در ادبیات

1. نقد فمنیستی و ژانرهای ادبی

1-1. زنان­ و داستان (رمان و خاطره­نویسی): آفریدن داستان­های فمنیستی

۱-2.  زنان و شعر

 2. نقد فمنیستی و تاریخ ادبیات:

2-1. پیدا کردن زنان محذوف و پنهان شاعر و نویسنده در تاریخ ادبی

2-2. نوشتن تاریخ ادبیات از منظر زنان

  3. نقد زن خواننده (خواندن آثار مردان):

3-1. بازنمایی تصویر زنان در متون ادبی از منظر نگاه زنانه (تشخیص انواع زن­ستیزی، زن­گریزی یا زن­ستایی در متون ادبی)

3 – 2. تحلیل قصه­ها و افسانه­ها و داستان­های اسطوره­ای و کهن الگویی

 4. نقد زن خواننده (خواندن آثار زنان با توجه به نقد روانکاوانه، زبانشناسانه، نقد پسامدرن و منطق گفتگویی باختین)

4–1. توجه به زبان زنانه و شیوه­های خاص نوشتاری زنان

4–2. توجه به روایت زنانه و پیدا کردن شیوه­های روایت خاص ایشان، موضوعات مورد علاقه زنان و بسامد تکرار آنها

 چگونه نقد فمنیستی بنویسیم؟پنج مرحله در شیوه نگارش نقد

پرسش­هایی که هنگام نقد ادبی فمنیستی از خود می­کنیم و تلاش می­کنیم تا پاسخ آن را از درون داستان بیابیم.

 نقد فمنیستی بازی آخر بانو

برنامه تدریس مهر 89

 

برنامه درسی ترم پاییز ۸۹ - ۹۰

شنبه ۱۰ - ۱۲ تحقیق در مکتب های ادبی ایران و جهان)دانشجویان دوره دکتری.

ساعت ۱۳ - ۱۵ غزلیات شمس

یکشنبه ۱۳ - ۱۵ غزلیات شمس

دوشنبه ۱۰ - ۱۲ زبان تخصصی