شعر فمنیستی پروین اعتصامی
شعر فمنیستی نویافته ای از پروین اعتصامی
درج شده در نشریه پژوهش زنان دانشگاه تهران پاییز 89
آغاز جنبش فمنیستی زنان در ایران، مصادف با سال های انقلاب مشروطه و دوره پهلوی اول است. زنان روشنفکر اهل قلم ایران، با تأسیس مدارس دخترانه و انجمن های زنان و نشر نشریات ویژه بانوان نخستین گام های خود را به سوی آزادی جامعه زنان برداشتند. البته نادیده نباید انگاشت که عده ای از ایشان با سروده های خود در این دوران پیشگام آزادیخواهی و استیفای حقوق زنان بودند. در میان شاعران نام آَشنای این دوران، پروین اعتصامی از جمله بهترین هاست. وی که از مرتبه ای بالا در شاعری برخوردار است، اشعاری در حمایت از حقوق زنان و حفظ حرمت و اهمیت ایشان سروده است. دیوان این بانوی شعر ایران مملو از اشعاری است که در آن همواره به طرفداری از زنان و دختران و مادران پرداخته و گاه در اشعاری برعلیه نظام مردسالار حاکم قدعلم کرده است. موضوع بسیاری از این اشعار اعتراضات انتقادی وی بر جامعه زنان و نظام حکومتی مردانه ایران است.شعر زیر من جمله اشعار گم شده شاعر برجسته ایران پروین است که در میان اوراق زرد و کهنه مجله عالم نسوان بازیافته شد.
باز ايستادهايم!
1. زان دم كه پا به شارع هستي نهادهايم گامي دو راه رفته و گامي سِتادهايم
2. بنيان آفرينش ما مرد و زن يكي است در شاهراه علم چرا ما پيادهايم؟
3. از حقِ مردمي، ز چه رو دست ما تهي است؟ فرزند آدميم، نه ابليس زاده ايم!
4. ما را خدا مگر نه سر و عقل و هوش داد در پشت سر فتاده چرا چون وِسادهايم؟
5. در زير پاي خويش شدستيم پايمال با دست خود حقوق خود از دست دادهايم
6. گر بيهشان ز باده خرابند، ما ز جهل ما بيهشانِ بي خبر از جام و بادهايم
7. سيلي چرا خوريم؟ نه ناچيز پيشهايم منّت چرا كشيم؟ نه مسكين جرادهايم
8. تا گوش داده، طعنهي پيكان شنيدهايم تا بال و پر گشوده به دام اوفتادهايم
9. گنگيم زان سبب كه همي بر دهان ما مشتي رسيده تا به سخن لب گشادهايم
10. چون شمع، وقت گريه عبث خنده كردهايم از سوختن گداخته باز ايستادهايم
11. هر طايرِ ضعيف شود شاهبازمان از بس كه چون كبوتر و گنجشك سادهايم
(عالم نسوان، سال اول، ش 6، ص 26)